του Νάσου Αθανασίου

Στον πρωινό καφέ τους, τόσο ο άνεργος όσο κι ο εργαζόμενος δεν σκέπτονται πώς -βάσει σχεδίου και οδικού χάρτη- θα μεταβεί η κοινωνία μας από τη σημερινή κόλαση στον πολιτικό παράδεισο, αλλά πώς οι ίδιοι θα μεταβούν από τη Δευτέρα στην Τρίτη. Για την Τετάρτη, ούτε ξέρουν, ούτε μπορούν. Και την Πέμπτη πρέπει να πληρωθεί η ΔΕΗ, ενώ την Παρασκευή ο ιδιοκτήτης θα ζητήσει το ένα από τα τέσσερα ενοίκια που του οφείλονται. Το σαββατοκύριακο θα βγουν πάλι στη γύρα για κάνα μεροκάματο ή ένα πενηντάρικο δανεικά. Ήδη κάνουν μερικά τηλεφωνήματα πριν τους κόψουν το τηλέφωνο.

Άνθρωποι που αδυνατούν να καταβάλουν τα κοινόχρηστα, πόσω μάλλον τις δόσεις του στεγαστικού τους, είναι πλέον έτοιμοι να συμμαχήσουν με τον διάβολο, αν έτσι πρόκειται να βγάλουν τη θηλιά των χρεών απ’ τον λαιμό τους. Όσα ακούν από τους αλληλοδιακοπτόμενους και αλεκτορίζοντες μυαλοπωλητές της τηλεόρασης, συχνά τους φαίνονται κινέζικα. Βλέπουν τη δεξιά και την αριστερά σαν τη δεξιά και την αριστερή τσέπη τους. Αν εξαιρούν κάποιον, αυτός είναι ο Αλέξης Τσίπρας, για τον οποίο κάτι διασθάνονται. Πολύ συχνά ο λαός διαισθάνεται, δεν αναλύει βάσει ιδεολογίας, δεν καταρτίζει σχέδια σαν τους βαρύτονους κοσμοδιορθωτές. Θέλει να ξεχαστεί, έστω για μια ώρα, και γι’ αυτό προτιμά το τάβλι από τον Καρτέσιο. Αυτός που δυστυχεί σήμερα ξέρει πότε πέρασε κάπως καλά στη ζωή του. Πράγμα που μας φέρνει σ’ έναν πολιτικό χώρο τόσο συγκεκριμένο όσο το “κρέας με μακαρόνια” ή ο “γάβρος με βλήτα”. Τα εν λόγω παρασκευάσματα διατηρούν τη νοστιμιά τους, όχι όμως και ο χώρος για το οποίο έχω να πω δυο λόγια αφελή μα σταράτα…

Για ορισμένους ευέξαπτους εδώ στην Ελλάδα υπάρχει μια αριστερά που είναι θλιβερά ανεπαρκής και αφόρητα προσχηματική, αν όχι βέβηλη. Η αριστερά του Χέλμουτ Σμίτ, του Ούλοφ Πάλμε και του Φρανσουά Μιτεράν. Η σοσιαλδημοκρατία. Βέβηλη ή όχι, αυτοφυής ή μεταφυτευμένη, ήρθε στον ΣΥΡΙΖΑ, αφού κατά εκατοντάδες χιλιάδες ήρθαν σ’ αυτόν οι ψηφοφόροι της. Αν όχι τούτοι οι κεντροαριστεροί, τότε ποιοι τον κατέστησαν πρώτο κόμμα στην Ελλάδα;

Μην κρυβόμαστε: Αυτήν την αριστερά φοβούνται Σαμαράς και Βενιζέλος, διότι ξέρουν πόση απήχηση έχει στους εκλογείς. Απ’ αυτήν την αριστερά οι απλοί είδαν κάτι καλό στη ζωή τους. Η άλλη ή οι άλλες ήθελαν, αλλά δεν μπόρεσαν. Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον. Σημειώστε ότι σοσιαλδημοκρατικά μέτρα έλαβαν και συντηρητικές κυβερνήσεις. Κάποτε ο Νικηφόρος Βρεττάκος είπε ότι “ο καπιταλισμός επέτυχε, διότι έκανε σοσιαλιστικές παραχωρήσεις”. Δεκαετίες μετά, τον ποιητή επαληθεύει ο Μπάρακ Ομπάμα. Ως πρώτη προτεραιότητα της δεύτερης προεδρικής θητείας του έθεσε την καταπολέμηση των ανισοτήτων και της υπερσυγκέντρωσης κεφαλαίου. Του επιτίθενται πολλοί και σφοδρά εκεί. Αλλά το όπλο του είναι γερό, δηλαδή γνήσια σοσιαλδημοκρατικό. (Ευέξαπτέ μου, ξέρεις τι σημαίνει να είσαι άπιστος στη Μέκκα;)

Ορισμένοι θα πουν ότι τώρα βγαίνει ξινό στους απλούς το καλό που είδαν τότε από την αριστερή σοσιαλδημοκρατία. Μα, οι τότε με τους σημερινούς σοσιαλδημοκράτες δεν έχουν καμία σχέση, πλην της σχέσης του κλέφτη με το σπίτι που έκλεψε. Είναι σαν τον σκύλο με τη γάτα. Τέλος πάντων, θέλουμε σήμερα τις παραχωρήσεις που διαπίστωνε ο Βρεττάκος ή προσχωρούμε στη νοοτροπία τού “όλα ή τίποτα”; Καμιά φορά κυνηγώντας το καλύτερο χάνεις και το καλό.

Παράδειγμα: Ας πούμε ότι μία κυβέρνηση επιδοτεί τον οικογενειακό προϋπολογισμό με σκοπό τη διασφάλιση ιδιωτικής φροντιστηριακής εκπαίδευσης στα παιδιά. Θα πούμε “όχι” επειδή, -όπως πρώτος απ’ όλους ζήτησε ο Αριστοτέλης-, η εκπαίδευση πρέπει να είναι καθ’ ολοκληρίαν δημόσια; Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη τού να καταστραφεί η ζωή έστω κι ενός νέου που μπορούσε να γίνει γιατρός και κατάντησε άνεργος; Δεν μπορείς να αποφύγεις την ιστορία, η οποία εκδικείται καταλογίζοντας πάντοτε την ευθύνη της απώλειας.

Απορία: Πώς να λησμονήσεις τον Βίλυ Μπραντ; Στο πεδίο της εφηρμοσμένης πολιτικής, όχι του δοκησίσοφου διδακτισμού, όχι της πολιτικής “φουσκολογίας” (αντιγράφω Ανδρέα Λασκαράτο), ποιος υπήρξε ριζοσπαστικότερος του δημιουργού της Οστπολιτίκ; Όνομα, παρακαλώ!

Σμιτ, Πάλμε, Μιτεράν. Πόσο ιερόσυλο θα χαρακτήριζαν οι ευέξαπτοι εκείνον που θα έβαζε πλάι τους τον Ανδρέα Παπανδρέου; Μιλώ, φυσικά, για τον Ανδρέα που γνωρίσαμε προτού η λέπρα του πλουτισμού προσβάλει τους “θυρωρούς” του. “Να μην πασοκοποιηθούμε”, προτρέπουν πολλά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Ορθώς. Εννοούν: Να μη λαμογιοποιηθούμε. Ωστόσο, το ερώτημα ισχύει: Επρόκειτο ή όχι περί αριστερής σοσιαλδημοκρατίας; Η ίδια η ζωή έχει απαντήσει. Δεν ήταν ο Μάρκος Βαφειάδης, ο Αντώνης Μπριλλάκης και ο Μανώλης Γλέζος βουλευτές εκείνου του κινήματος;

Κάποτε ο Μίκης Θεοδωράκης φιλοξενούσε στο Βραχάτι τον Φρανσουά Μιτεράν (το αναφέρει ο αείμνηστος στ’ απομνημονεύματά του). Απλό καλό μάθημα από το παρελθόν. Πρέπει να επικοινωνούμε. Να αναγνωρίζουμε τα καλά του άλλου, χωρίς να παραγνωρίζουμε τα στραβά του…

Του Νάσου Αθανασίου*

Σαμαράς και Βενιζέλος βεβαιώθηκαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το πρώτο κόμμα στη χώρα, άρα ο εκλογικός νόμος δουλεύει υπέρ του. Γι’ αυτόν προορίζεται πλέον το διαβόητο μπόνους των 50 εδρών. Με 34-35% του εκλογικού σώματος το πρώτο κόμμα εξασφαλίζει αυτοδυναμία 151 έως 153 εδρών. Με τα σημερινά ποσοστά του ο ΣΥΡΙΖΑ εξασφαλίζει 131 έδρες. Τι σημαίνει τούτο; Αν το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών αφορούσε το εθνικό Κοινοβούλιο, θα μπορούσε σήμερα να σχηματίσει κυβέρνηση ανοχής. Το Σύνταγμα την επιτρέπει (άρθρο 84 παρ. 6). Απαιτούνται τουλάχιστον 120 θετικές ψήφοι («έχει» 131), μπορούν να υπάρχουν 119 αρνητικές, αλλά πρέπει να εξασφαλιστεί ότι οι υπόλοιποι απέχουν ή δηλώνουν «παρών» (άρα στηρίζουν έμμεσα). Ετσι λειτουργεί η συνταγματική μηχανική. Το περιλάλητο «151» δεν είναι πάντοτε απαραίτητο. Ωστόσο, το φοβερότερο γι’ αυτούς είναι ότι τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ διευκολύνεται να σχηματίσει και συμμαχική κυβέρνηση. Για τα μικρά κόμματα ισχύει η απλή αναλογική ως προς τις 250 έδρες. Συνεπώς οι πιθανότητες είναι πολλές.

Αυτός κυρίως είναι ο λόγος που το κυβερνητικό ζεύγος επεξεργάζεται ήδη νέο εκλογικό νόμο. Νόμο, βέβαια, που κόβει τον δρόμο του «τσ… Τσίπρα» προς την εξουσία και διασώζει τη μνημονιακή πολιτική. Ο εκλογικός νόμος που εξυπηρετεί τα σχέδιά τους δεν είναι η απλή αναλογική, αλλά μια μορφή ενισχυμένης αναλογικής, η οποία θα αφαιρεί έδρες από τα μικρά κόμματα κάνοντας δύσκολες τις συνεργασίες. Η απλή αναλογική δεν είναι ένα εκλογικό σύστημα χωρίς συνέπειες, υπάγεται στον πολιτισμό της συναίνεσης που έζησαν χώρες όπως η Σουηδία, δηλαδή απαιτεί συμβιβασμούς και προϋποθέτει πολιτικούς που δεν συγχέουν την έντιμη συναίνεση με τη συνωμοσία. Την απλή αναλογική δεν επιλέγουν ποτέ εθελοντικά οι εκπρόσωποι της ολιγαρχίας, αυτοί θέλουν να κυβερνά μια κατά τη γνώμη τους «πεφωτισμένη» μειοψηφία μετατρέψιμη σε κοινοβουλευτική αυτοδυναμία. Η απλή αναλογική μόνον υποχρεωτικά θα υιοθετηθεί από τους σημερινούς κυβερνητικούς εταίρους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει να αφήσει το πεδίο ελεύθερο στους Σαμαρά και Βενιζέλο να αλωνίζουν στο θέμα αυτό και μάλιστα να το στρέφουν εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ με το δήθεν αθώο ερώτημα: «Μα εσείς δεν είστε υπέρ της απλής αναλογικής;»

Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να βγει επιθετικά υπέρ της απλής αναλογικής, θέτοντας τα εξής ερωτήματα:

α) Αναγνωρίζετε ότι τα μνημόνιά σας είναι προϊόντα καλπονοθείας και ότι ουδέποτε εγκρίθηκαν από τον ελληνικό λαό; Δεν τα υιοθετήσατε με τη βοήθεια του αμαρτωλού μπόνους των πενήντα εδρών, που τώρα λέτε ότι θέλετε να το καταργήσετε;

β) Η ελεύθερη βούληση του ελληνικού λαού που τόσο βάναυσα παραβιάσατε δεν πρέπει να αποκατασταθεί με δημοψήφισμα; Ο απλός καθημερινός άνθρωπος δεν πρέπει να απαντήσει στο σαφές ερώτημα αν εγκρίνει ή απορρίπτει όσα αποφάσισαν γι’ αυτόν τουλάχιστον πενήντα βουλευτές που δεν θα ήταν βουλευτές χωρίς το σημερινό εκλογικό σύστημα;

γ) Συμφωνείτε στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, ώστε να υπερψηφίσουμε μαζί την απλή αναλογική; Υπάρχει καλύτερος τρόπος να πείσετε ότι δεν έχετε δόλο όταν επισείετε αυτήν ως πάγιο εκλογικό σύστημα, το οποίο έτσι θα ισχύσει από τις επόμενες εκλογές, κι όχι από τις μεθεπόμενες;

Σε μια χώρα που θα είχε προσχωρήσει στον πολιτισμό της συναίνεσης, οι επόμενες εκλογές θα διεξάγονταν ταυτόχρονα με το δημοψήφισμα, το φθινόπωρο του 2014, και η κυβέρνηση συνεργασίας που ενδεχομένως θα προέκυπτε από τις κάλπες θα αναλάμβανε είτε να συνεχίσει την εφαρμογή του μνημονίου αν είχε πλειοψηφήσει το «ναι», είτε, αν επικρατούσε το «όχι», να επαναδιαπραγματευθεί τη συμφωνία ακυρώνοντας το Μνημόνιο. Προφανώς, δεν είναι τέτοια χώρα η Ελλάδα του νομοπελεκητή κ. Βενιζέλου…




*Βουλευτής Αττικής του ΣΥΡΙΖΑ